Neapol już od pierwszych kroków odurzył mnie zapachem spalin i przede wszystkim – aromatem świeżo wypiekanej pizzy. To właśnie tu narodziła się ta kulinarna miłość wielu z nas i jedna z najważniejszych jedzeniowych perełek Neapolu i całych Włoch. Jednak pizza to nie wszystko, co oferuje nam kuchnia tego regionu. Odkryjcie ze mną kulinarne skarby Neapolu i Kampanii.
Co warto zjeść w Neapolu i Kampanii?
Kampania to region pełen kontrastów, obejmujący m.in. chaotyczny Neapol, piękne wybrzeże Amalfi oraz słynne Wyspy Capri i Ischia. Dlatego kuchnia tego regionu to prawdziwy misz-masz, pełen dziesiątek regionalnych dań, których nie sposób wymienić wszystkich, dlatego skupię się na tych, które według mnie są najważniejsze.
Pizza neapolitańska – cienkie i sprężyste ciasto, wyrośnięte „bąbelkowe” brzegi oraz proste, wysokiej jakości składniki – pomidory San Marzano, mozzarella di bufala (lub fior di latte), oliwa i świeża bazylia. Prawdziwa pizza neapolitańska posiada oznaczenie wydane przez AVPN (Associazione Verace Pizza Napoletana), czyli organizację, która certyfikuje autentyczną pizzę neapolitańską przyrządzaną zgodnie z pewnymi zasadami dotyczącymi m.in. kształtu i wielkości pizzy, przygotowania ciasta, jego fermentacji, pieczenia czy jakości składników na jej wierzchu. Pizzę, która uzyskała to oznaczenie, można uznać za prawdziwą neapolitańską pizzę, przyrządzoną zgodnie z wieloletnią tradycją. Listę miejsc z AVPN znajdziesz tutaj! (choć sądząc po opiniach niektórych miejsc w Google niekoniecznie każda trzyma odpowiedni poziom, dlatego warto to dodatkowo jeszcze samodzielnie trochę weryfikować).
Pizza Fritta – to smażona wersja tradycyjnej pizzy, której ciasto jest nadziewane przeróżnymi składnikami (jedną z tradycyjnych wersji jest „Pizza Fritta con salsiccia e friarielli” z włoską kiełbaską i neapolitańskim brokułem/rzepą), a następnie głęboko smażone na złocisty kolor, tworząc chrupiącą skorupkę. Nie jest to moje ulubione danie, ale na pewno warte choć jednorazowego spróbowania.
Spaghetti aglio e olio – jeden z włoskich makaronowych klasyków czyli połączenie makaronu spaghetti, czosnku podsmażonego na oliwie i natki pietruszki oraz opcjonalnie chili. Czasem posypany chrupiącą bułką tartą.
Gnocchi alla Sorrentina – miękkie, ziemniaczane gnocchi (kluseczki) zapiekane w sosie pomidorowym z mozzarellą i świeżą bazylią.
Spaghetti alle vongole – makaron spaghetti z małżami (vongole) gotowanymi w sosie z czosnku, oliwy, białego wina i natki pietruszki.
Spaghetti alla puttanesca – makaron spaghetti z pikantnym sosem przygotowanym na bazie pomidorów, oliwek, kaparów, anchois i chili.
Spaghetti alla Nerano – makaron spaghetti ze smażona cukinią z czosnkiem i serem lub serami (parmezanem, mozzarellą, provolone).
Pasta e patate – to tradycyjne danie z Neapolu, które łączy makaron z ziemniakami w gęstym, kremowym sosie z warzywami.
Sos Marinara – to prosty, bazowy sos zrobiony z pomidorów, czosnku, oliwy, bazylii i oregano.
Sos Genovese – sos na bazie cebuli i mięsa (najczęściej wołowiny), duszony przez kilka godzin, aż cebula staje się słodka, a mięso miękkie.
Sos Ragù Napoletano – sos mięsny, przygotowywany z wołowiny/wieprzowiny i pomidorów, gotowany przez kilka godzin na wolnym ogniu. Ragù Napoletano różni się od ragù z Bolonii przede wszystkim mięsem – w neapolitańskim kawałki mięsa są większe, zaś w bolońskim mięso jest bardzo drobne, wręcz zmielone. W tym z Bolonii dominuje smak mięsa, zaś w tym drugim prym wiodą pomidory. Bolońskie jest też gęstsze od tego z Neapolu.
Panino napoletano – to taki można by rzec „pizzowy zawijas” z serem i wędlinami.
Mozzarella di bufala – włoski ser wytwarzany z mleka bawolic, o kremowej konsystencji i intensywnym, lekko słodkim smaku.
Na słodko:
Babà – puszysta „babeczka” z delikatnego ciasta drożdżowego, okrutnie nasączona alkoholem (najczęściej rumem) i syropem cukrowym. Występuje w różnych wersjach, również nasączona limoncello (słodkim, cytrynowym likierem choć może bardziej nalewką produkowaną w tym regionie) oraz podana z różnymi kremami i owocami.
Sfogliatella – drugi po babie najpopularniejszy deser Neapolu. To małe ciastko z dość ciężkim według mnie nadzieniem w środku zrobionym z ricotty, semoliny, cukru, skórki pomarańczowej i cynamonu (choć te wersje nadzienia też są czasem inne). Sfogliatelle można podzielić na 3 najważniejsze wersje:
– Sfogliatella Riccia z listkowanego, mocno chrupiącego ciasta
– Sfogliatella Frolla z ciasta kruchego
– Sfogliatella Santa Rosa z ciasta jak w Sfogliatella Riccia tyle, że z kremem i wiśniami na wierzchu
Pastiera – neapolitański placek z ziarnami pszenicy, ricottą i często kandyzowanymi owocami, aromatyzowany wodą z kwiatów pomarańczy i cynamonem. Popularny w okresie Wielkanocy, ale można go znaleźć też w innych miesiącach.
Zuppetta – ciasto zrobione z warstw kruchego ciasta francuskiego, nasączonego alkoholem biszkoptu, kremu i sporej warstwy cukru pudru na wierzchu. Z wyglądu przypominające naszą kremówkę.
Torta Caprese – ciężkie ciasto czekoladowo-orzechowe robione bez dodatku mąki, pochodzące z wyspy Capri.
Biscotti all’amarena – kruche ciastka wypełnione nadzieniem wiśniowym.
Graffe Napoletane – neapolitańskie oponko-pączki z ziemniakami, obtoczone w cukrze.
Coda di aragosta – w tłumaczeniu „ogon homara” to neapolitański deser, przypominający trochę (w sumie bardzo) wcześniej opisywane sfogliatelle przygotowane z listkowanego ciasta i wypełnione kremem.
Gdzie zjeść Neapolu?
Skoro już wiesz, co warto zjeść w Kampanii (jest tego trochę…) podpowiem Ci gdzie (według mnie) zjesz pysznie w Neapolu i m.in. poczujesz prawdziwy smak neapolitańskiej pizzy i skosztujesz chrupiące sfogliatelle.
Pizza & Makarony
Pizzeria La Nuova Italia (Fratelli Barretta) – mój pierwszy strzał w Neapolu i jakże udany. W Neapolu wylądowałam po godzinie 19 i szukając dobrej pizzy w okolicy noclegu (dzielnica Secondigliano) trafiłam właśnie na to miejsce. Lokal jest bardzo duży i nowocześnie urządzony. Sama pizza choć nie wpisana na listę AVPN – jest świetna. Za jedną z najtańszych pizz, czyli Margheritę zapłacimy tam 6.50€, za Diavolę 8,50€, a za bardziej wypasione opcje jak pizzę z pistacjami trzeba będzie wyłożyć już 14€. Mając nocleg w okolicy – bardzo, bardzo polecam, ale najtaniej nie jest.
Ristorante Pizzeria Dal Soldino (AVPN) – restauracja z prawdziwą, pyszną neapolitańską kuchnią. Mają pizzowy certyfikat, ale u nas padło na kluchy – gniocchi alla Sorrentina oraz spaghetti aglio, olio e peperoncino. Obydwa dania przepyszne. Ceny pizzy zaczynają się od 5€ za najprostszą Marinarę, a za makaron trzeba wyjąć z kieszeni ok. 10-15€ (droższe makarony są z owocami morza).
Gino e Toto Sorbillo (AVPN) – jedna z najpopularniejszych pizzerii (i w Neapolu i całych Włoszech) do której ciągną się kolejki (podobno, bo akurat ja weszłam z marszu). Rodzina Sorbillo od 1935 r., z pokolenia na pokolenie przekazuje sobie tajniki najlepszej pizzy. Ich pizza zdobyła liczne wyróżnienia, a właściciel Gino dzięki występom w telewizji (m.in. w programie Masterchef) rozsławił ją na cały świat. Pizzeria ma kilka swoich punktów w Neapolu, ale i w Rzymie, Bolonii czy Mediolanie. Czy ta sława = dobry smak? Zdecydowanie TAK! Pizza jest genialna. Nie wiem, czy stałabym po nią dwie godziny w kolejce (w Neapolu jest naprawdę ogrom dobrych pizzerii), ale godzinę to już na pewno. Ich pizza jest dokładnie taka, jaka powinna być.
L’Antica Pizzeria da Michele – rozsławiona dzięki filmowi „Jedz, módl się, kochaj” z uwielbianą Julią Roberts, która zajadała się pizzą właśnie w tym miejscu. Pizza w L’Antica Pizzeria da Michele nie jest „prawdziwą” pizzą neapolitańską – używają do niej zwykłego oleju zamiast oliwy, różni się kształtem od „ideału” i używają oni innego sera niż rekomendowany, ale mimo wszystko jest dobra, choć mi smakowały szczerze mówiąc bardziej inne w Neapolu. To taki klasyk, który warto skosztować, ale nie wiem czy poświęcać na kolejkę kilka godzin bo w sezonie tyle się na nią czasem czeka (!).
Starita Pizzeria (AVPN) – jeżeli zgłodniejecie wybierając się lub wracając z Museo e Real Bosco di Capodimonte czy katakumb św. Januarego (Catacombe di San Gaudioso) wpadnijcie tutaj na pizzę, która jest przepyszna. Nie zapomnijcie o deserze, niżej napisałam o nim więcej. Z tego co wyczytałam mają też pizzę bezglutenową. Ja już nie miałam miejsca, ale warto zainteresować się również jedną ze specjalności tego miejsca czyli Corna di Maradona – smażonym ciastem na pizzę w kształcie podkowy/korony, wypełnionym serem ricotta, skwarkami i czarnym pieprzem.
Pizzeria Carminiello (AVPN) – to kolejne miejsce niedaleko zarezerwowanego noclegu. Najmniej turystyczne, najbardziej „lokalne”. Na przystawkę warto zamówić mix smażonych przekąsek (pyszne!), a na później oczywiście królową pizzę. Cenowo – super. Marinara za 4€, Margherita 5€, a najdroższe pozycje za 7-8€.
Śniadanie & Słodkości
Sfogliate Calde (Attanasio) – miejsce niedaleko dworca, wybitnie popularne. Bierzemy numerek, i czekamy. Do wyboru, poza sfogliatelle, są również inne słodkości, jak m.in. coda di aragosta, pastiera, zeppole (gniazdka z parzonego ciasta z kremem), torta caprese i oczywiście babà. Nie ma ani jednego stoliczka, więc albo jemy słodkości gdzieś w bocznej uliczce albo zabieramy choćby do miejsca, gdzie śpimy.
Scaturchio – kawiarnia (jest kilka stolików) tuż obok wielu popularnych miejsc, jak Palazzo Venezia czy pięknego Complesso Monumentale di Santa Chiara. Ja próbowałam tam Babę, Zuppettę i Nutellinę (biszkopt z kremem orzechowo-czekoladowym), i mogę Wam je polecić.
Mennella Il Gelato – znana lokalna sieciówka z lodami, z kilkoma lokalami w mieście. Najmniejsza (ale, czy mała, sami oceńcie po zdjęciach niżej) porcja kosztuje 2,50€ i można wybrać do niej 2 smaki. Do wyboru jest również mrożony jogurt, a lody można „zamknąć” także w brioszce. Są one bardzo dobre, ale nie zapadają w pamięć ani nie mrożą serduszka. ;)”
Pasticceria Galiero – Secondigliano – nie jechałabym specjalnie tam przez całe miasto, ale mając nocleg w okolicy, warto tam zaglądnąć po małe słodkości, które są pyszne.
Starita Pizzeria – i Angioletti fritti, czyli smażone kawałki ciasta polane nutellą lub kremem pistacjowym (lub tym i tym), które, jak wcześniej wspomniałam warto zamówić jako „słodki finał” uczty w tym miejscu.
Jakie "foodie" pamiątki przywieźć z Neapolu/Kampanii?
Z jedzeniowych pamiątek warto pomyśleć o zabraniu ze sobą do domu pomidorów San Marzano oraz Mozzarelli di Bufala DOP. Domowa pizza na otarcie łez po powrocie do domu to całkiem niezła myśl. Dla fanów kawy fantastyczną opcją będzie zakup tradycyjnej Cuccumelli czyli cylindrycznej, neapolitańskiej kawiarki, a skoro kawa to i przydadzą się słodkości – baby czy sfogliatelle. Z tego regionu warto również przywieźć cytrynowe wyroby (limoncello, cukierki, makaron i aromatyzowane oliwy) oraz ostre papryczki. Lokalna ceramika też jest zawsze dobrym pomysłem.
Co zobaczyć w Neapolu?
Co warto w nim zobaczyć dowiecie się z tego wpisu.
Dodatkowo, jeżeli kochacie Włochy tak jak ja, może zainteresuje Was co warto zobaczyć i gdzie zjeść w Bari.
